Stel je voor: je ligt ’s avonds in bed, doodmoe, maar je hoofd draait overuren. Gedachten als: “Ik moet nu slapen, anders ben ik morgen niks waard”, “Waarom kan ik dit niet gewoon loslaten?”, “Straks gaat het wéér mis op mijn werk.” En hoe meer je probeert die gedachten weg te duwen, hoe wakkerder je wordt. Herkenbaar? Acceptatie en Commitment Therapie – meestal afgekort tot ACT – draait precies om dat stukje: stoppen met vechten tegen je binnenwereld. Niet omdat je je maar moet neerleggen bij ellende, maar omdat al dat vechten je eigenlijk alleen maar verder vastzet. ACT wordt steeds vaker ingezet bij angst, stress, somberheid én bij slaapproblemen. Het is een andere manier van kijken naar jezelf, je gedachten en je gevoelens. Minder: “Hoe raak ik dit kwijt?” en meer: “Hoe kan ik hiermee leven, op een manier die klopt bij wie ik wil zijn?” In dit artikel neem ik je stap voor stap mee door ACT. Met gewone taal, herkenbare voorbeelden en zonder zweverig gedoe. Zodat je kunt voelen of deze vorm van therapie bij jou zou kunnen passen.
Stel je voor: je zit op de bank, ogenschijnlijk rustig, maar je hart raast, je schouders zitten vast als beton en je hebt het gevoel dat je niet goed kunt doorademen. De huisarts zegt dat je longen prima klinken. En toch voelt het niet oké. Herkenbaar? Dan is ademhalingstherapie misschien veel dichterbij dan je denkt. We ademen de hele dag door, zonder erbij na te denken. Tot het misgaat. Dan merk je ineens hoe alles met elkaar verweven is: spanning in je lijf, slecht slapen, een kort lontje, hoofdpijn, duizeligheid, zelfs pijn op de borst. En vaak blijkt je ademhaling daar ergens middenin een hoofdrol te spelen. In deze gids neem ik je stap voor stap mee in wat ademhalingstherapie in de praktijk inhoudt, hoe zoiets er nou eigenlijk uit ziet in een behandelkamer, en vooral: wanneer het zinvol is om er iets mee te doen. Geen zweverig gedoe, maar heel concreet: wat doe je, wat merk je, en wat kun je er thuis mee. Zodat je aan het eind niet alleen iets hebt gelezen, maar ook letterlijk even anders ademhaalt.
Stel je voor: je ligt in bed, je bent doodmoe, maar je hoofd is een soort druk kruispunt om 17.00 uur. Gedachten racen voorbij, je telt al lang geen schaapjes meer maar uren slaap die je mist. En hoe harder je probeert te slapen, hoe wakkerder je wordt. Herkenbaar? Dan ben je eigenlijk precies de persoon voor wie Cognitieve Gedragstherapie voor Insomnie (CBT-i) is bedacht. CBT-i klinkt misschien als iets uit een wetenschappelijk artikel, maar in de praktijk is het een heel praktische aanpak. Geen zweverig gedoe, geen magische thee, maar stap voor stap je slaapgedrag en slaapgedachten onder de loep nemen. En ze vervolgens zó aanpassen dat je brein weer snapt: bed = slapen. In deze gids neem ik je mee door hoe CBT-i werkt, hoe een behandeling er nou ja, ongeveer uitziet, en wat je zelf al kunt doen. Met echte voorbeelden, zodat het niet alleen theorie blijft. Want slecht slapen sloopt je overdag – maar je kunt er veel meer aan doen dan je misschien denkt.
Je ligt in bed, het is 01:47. Je wéét dat je moet slapen. Morgen werk, afspraken, kinderen, file. Maar je hoofd denkt: mooi moment om alles van de afgelopen tien jaar nog eens door te nemen. Herkenbaar? Veel mensen denken dan meteen aan “stress” of “piekerstoornis”. Maar wat als het niet alleen stress is, maar oude patronen in je hoofd - schema’s - die ’s nachts keihard aan de knoppen draaien? Schema therapie wordt meestal gekoppeld aan persoonlijkheidsproblemen of hardnekkige relatiepatronen. Toch zie ik in de praktijk dat het bij slaapproblemen soms precies het ontbrekende puzzelstukje is. In dit artikel neem ik je mee in hoe schema’s je slaap kunnen verstoren, waarom standaard slaaptips dan vaak maar half werken, en hoe schema therapie daar op een verrassend praktische manier bij kan helpen. Geen zweverige theorie, maar herkenbare voorbeelden en concrete handvatten. Zodat je beter gaat snappen: “ah, dát is waarom ik wakker lig” - en vooral: wat je eraan kunt doen.
Stel je voor: je zit in een stoel, kijkt naar een scherm, en je hartslag, ademhaling en spierspanning verschijnen live voor je neus. En dan gebeurt er iets geks: alleen door anders te ademen, zie je de lijnen op het scherm veranderen. Jij stuurt dus wél meer in je eigen lichaam dan je dacht. Dat is in een notendop waar biofeedback therapie over gaat. Geen zweverige kristallen, maar sensoren, metertjes en hele concrete oefeningen. Het wordt gebruikt bij stress, spanningshoofdpijn, slaapproblemen, angstklachten en zelfs bij revalidatie. En eerlijk: het is best wel fascinerend om te zien hoe snel je lijf reageert als je er aandacht aan geeft. In deze gids lopen we rustig door wat biofeedback therapie inhoudt, hoe een sessie er nou ja, ongeveer uitziet, voor wie het zinvol kan zijn en waar je op moet letten als je eraan denkt om dit te proberen. Geen technisch geneuzel, maar praktische uitleg, voorbeelden uit de praktijk en vooral: wat jij er in het dagelijks leven aan kunt hebben.
Stel je voor: je ligt in bed, klaarwakker, hartslag omhoog, gedachten racen. Je weet dat je moet ontspannen, maar hoe harder je het probeert, hoe meer je lijf in de weerstand schiet. Klinkt bekend? Biofeedback therapie draait precies om dat punt waar wilskracht het aflegt tegen automatische reacties. Bij biofeedback word je als het ware aan een spiegel gekoppeld die niet je gezicht laat zien, maar je hartslag, spierspanning, ademhaling of zelfs je huidtemperatuur. Je ziet live wat er in je lichaam gebeurt als je piekert, schrikt, ontspant of ademt. En dan komt het interessante: je leert die reacties stap voor stap beïnvloeden. Niet met vage trucjes, maar met meetbare veranderingen op een scherm. Voor mensen met slaapproblemen, spanningshoofdpijn, angstklachten of chronische pijn kan dat best wel een gamechanger zijn. Niet iedereen hoeft aan de medicatie en niet alles is “tussen de oren” in de zin van ingebeeld. Het gaat juist om de koppeling tussen brein en lijf. In deze gids lopen we langs wat biofeedback therapie inhoudt, wanneer het zin heeft, hoe een sessie eruitziet en waar je op moet letten als je erover nadenkt.
Stel je voor: je wekker gaat om 7.00 uur, maar jouw lijf denkt dat het 3.00 uur ’s nachts is. Je voelt je brak, misselijk, traag in je hoofd. En dat iedere dag. Geen wonder dat mensen met een circadiane ritmestoornis soms wanhopig worden. Slaappillen helpen maar half, uitslapen in het weekend maakt het alleen maar erger, en goedbedoelde adviezen als “ga gewoon eerder naar bed” slaan eigenlijk de plank mis. Hier komt chronotherapie om de hoek kijken: een behandeling die niet begint bij “meer slapen”, maar bij het verschuiven van je interne klok. Met licht, donker, vaste tijden en soms heel rigoureus plannen. Klinkt streng? Dat is het ook best wel. Maar voor sommige mensen is het het eerste wat écht verschil maakt. In dit artikel duiken we in hoe chronotherapie werkt bij circadiane ritmestoornissen, waarom het zo nauw luistert, en wat er gebeurt als je probeert te leven tegen je eigen klok in. Verwacht geen zweverige tips, maar een eerlijke blik op een aanpak die behoorlijk effectief kan zijn – mits je weet waar je aan begint.
Stel je voor: je ligt al anderhalf uur in bed, je hebt je kussen al drie keer omgedraaid, de wekker tikt onverbiddelijk richting 02.00 uur en je denkt: "Als ik nú niet slaap, wordt morgen een ramp." Herkenbaar? Dan ben je in goed gezelschap. Chronische slapeloosheid is in Nederland en België eigenlijk best wel normaal geworden, maar dat maakt het niet minder slopend. Veel mensen grijpen naar een slaappil, of krijgen die voorgeschreven. Begrijpelijk, want je wilt gewoon slapen. Maar wat als er een aanpak is die niet alleen helpt om in slaap te vallen, maar ook om je relatie met slaap blijvend te veranderen? Dat is precies waar Cognitieve Gedragstherapie voor Insomnie (CBT-i) over gaat. In dit artikel neem ik je stap voor stap mee door hoe CBT-i werkt, hoe een behandeling er in het echt uitziet, wat je wél en niet hoeft te verwachten, en hoe je kunt inschatten of dit iets voor jou is. Zonder zweverig gedoe, met veel praktische voorbeelden. En ja, we gaan het ook hebben over dat eeuwige “ik móet nu slapen”-stemmetje in je hoofd.
Stel je voor: je ligt in bed, doodmoe, maar zodra je je ogen dichtdoet, gaat er een soort film aan in je hoofd. Herinneringen, beelden, flarden van gesprekken. Je weet dat je moet slapen, je wilt het ook, maar je lijf staat op standje alarm. En de volgende ochtend denk je: hoe kán ik zo moe zijn en toch niet slapen? Voor veel mensen met trauma, heftige ervaringen of langdurige stress is dit geen uitzondering, maar dagelijkse realiteit. Slaappillen helpen soms een beetje, slaapapps geven mooie grafiekjes, maar de kern blijft onaangeroerd. Want als de oorzaak in onverwerkte herinneringen zit, kun je nog zo netjes je slaapritme volgen - je brein trekt zich daar weinig van aan. Daar komt EMDR om de hoek kijken. Een therapievorm die ooit is ontwikkeld voor posttraumatische stress, maar inmiddels steeds vaker wordt ingezet bij hardnekkige slaapproblemen. Klinkt misschien een beetje als "zware therapie" voor "gewoon slecht slapen". Maar vaak is dat slapen helemaal niet zo gewoon, en al helemaal niet losstaand. In dit artikel duiken we in hoe EMDR kan helpen als je nachtrust al een tijdlang gegijzeld wordt door je eigen hoofd.
Stel je voor: je ligt in bed, je lijf is moe, maar je hoofd staat nog op standje volle bak. Gedachten blijven maar rondjes rennen, zorgen duwen zich naar voren en slapen voelt ineens als topsport. En dan zegt een therapeut: "Sluit je ogen en stel je een trap voor." Serieus? Een trap? Hoe moet dát nou helpen? Imaginatie-oefeningen klinken in eerste instantie misschien een beetje zweverig. Alsof je gewoon "even wat moet fantaseren" en dat dan alles vanzelf beter wordt. Maar in therapie worden deze oefeningen juist heel doelgericht ingezet. Niet om de werkelijkheid te ontvluchten, maar om je brein een andere route aan te leren - een route richting rust, herstel en soms ook richting moed om lastige dingen aan te kijken. In deze gids neem ik je stap voor stap mee in hoe imaginatie in behandeling werkt. Wat je er als cliënt van kunt merken, hoe het kan helpen bij klachten als piekeren, slecht slapen, angst of nare herinneringen, en ook: wanneer het níet zo handig is. Zonder wollig gedoe, maar met praktische voorbeelden die je zo ongeveer morgen zou kunnen uitproberen (bij voorkeur samen met een professional).
Stel je voor: je ligt elke nacht uren wakker, je telt schapen, je probeert ademhalingsoefeningen, je hebt al drie verschillende kussens geprobeerd... en dan zegt een therapeut: "Je moet voorlopig minder in bed liggen." Klinkt eerlijk gezegd een beetje als een slechte grap. Toch is dit precies waar slaaprestrictie therapie over gaat. Slaaprestrictie is een behandelvorm die vooral wordt gebruikt bij chronische slapeloosheid. Niet met pillen, maar met een strak schema. Je mag minder lang in bed liggen dan je gewend bent, zodat je slaapdruk wordt opgevoerd en je brein weer leert: bed = slapen. Het voelt in het begin vaak tegennatuurlijk en soms zelfs straf, maar de resultaten zijn bij veel mensen best wel indrukwekkend. In deze gids duiken we in hoe slaaprestrictie therapie werkt, voor wie het bedoeld is, wat je er realistisch van kunt verwachten en ook: wanneer je er beter niet zelf mee moet gaan experimenteren. Met echte voorbeelden uit de spreekkamer, praktische uitleg en een nuchtere blik. Geen magische oplossing, maar wel een van de best onderzochte therapieën tegen slapeloosheid.
Stel je voor: je huisarts zegt dat je mínder in bed moet liggen om beter te gaan slapen. Klinkt eerlijk gezegd een beetje als een slechte grap, toch? Als je al maanden ligt te woelen, podcasts luistert tot 03:00 uur en de plafondstructuur uit je hoofd kent, dan voelt ‘korter slapen’ nogal tegennatuurlijk. Toch is dat precies waar slaaprestrictie therapie over gaat. Het is een vorm van behandeling die niet begint met pillen, maar met een wekker, een notitieboekje en een strakke planning. En ja, het is confronterend. Want je moet ineens eerlijk zijn over hoe je echt slaapt – niet hoe je het graag zou willen. In deze gids duiken we in hoe slaaprestrictie therapie werkt, voor wie het geschikt is, waarom het zo vaak onderdeel is van cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid (CGT-i) en wat je in de praktijk kunt verwachten. Geen zweverige tips, maar een concrete aanpak die in slaapklinieken in Nederland en België dagelijks wordt gebruikt. En we gaan ook eerlijk zijn over de lastige kanten: de eerste weken zijn vaak zwaar. Maar als je al tijden vastzit in slecht slapen, is het misschien precies die reset die je nodig hebt.
Je ligt in bed. Het is donker, je wekker staat op 06:45, en je denkt: "Als ik nú niet ga slapen, ben ik morgen een zombie." En precies op dat moment wordt je hoofd een soort kermis. Lijstjes, zorgen, gesprekken die je opnieuw voert, mails die je nog moet sturen. Slapen? Ho maar. Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Veel mensen slapen niet slecht omdat hun lichaam niet moe is, maar omdat hun hoofd maar blijft malen. En daar komt mindfulness eigenlijk verrassend goed van pas. Niet als vaag trucje, maar als heel concrete manier om je brein in de slaapstand te krijgen. In deze gids neem ik je stap voor stap mee in hoe mindfulness als therapie kan helpen bij slaapproblemen. Zonder wierook, zonder kleedje op een berg in Nepal, gewoon in je eigen bed, in je eigen pyjama. We kijken naar wat er in je lijf gebeurt als je piekert, welke simpele oefeningen je kunt doen, en hoe je dit volhoudt op avonden dat je er nou ja, eigenlijk totaal geen zin in hebt. En wie weet lig jij straks niet meer te vechten tegen de slaap, maar kun je er rustig naartoe glijden.
In onze drukke levens kan een goede nachtrust soms een uitdaging zijn. Gelukkig biedt mindfulness een krachtige oplossing om onze slaapkwaliteit te verbeteren. In dit artikel verkennen we de verschillende manieren waarop mindfulness ons kan helpen ontspannen en beter te slapen. We bespreken praktische technieken zoals ademhalingsoefeningen, meditatie en het creëren van een rustgevende slaapomgeving. Door deze strategieën toe te passen, kun je niet alleen sneller in slaap vallen, maar ook dieper en rustiger slapen. Ontdek hoe je mindfulness kunt integreren in je dagelijkse routine voor een betere nachtrust.
Stel je voor: je ligt in bed, doodmoe, maar je brein lijkt een soort nachtmarkt. Gedachten, lijstjes, zorgen, alles schreeuwt om aandacht. Je kijkt op de klok: 02:47. Je denkt: “Het zal vannacht wéér zo gaan.” En eerlijk? Zonder dat iemand je het ooit goed heeft uitgelegd, heb je jezelf een heleboel slaapgewoontes aangeleerd die je nachtrust in de weg zitten. Daar komt slaap educatie in beeld. Geen zweverige cursus, geen magische pil, maar gewoon: snappen hoe slaap werkt, wat je lichaam nodig heeft en welke misverstanden je beter de deur kunt wijzen. In therapie is slaap educatie vaak een soort fundament. Of je nu last hebt van slapeloosheid, piekeren, depressie, burn-out of chronische pijn: als je slaap op orde komt, beweegt de rest vaak mee. In dit artikel neem ik je mee in hoe slaap educatie als behandeling of therapie wordt gebruikt. Wat leer je daar nou eigenlijk? Hoe ziet dat eruit in de praktijk? En misschien nog belangrijker: wat kun jij er zelf vandaag al mee doen, zonder meteen een hele behandelroute in te duiken?
Stel je voor: je zit in de winter om 15.30 uur al gapend achter je laptop. Buiten is het grijs, binnen voelt alles traag, en jouw energie is ergens halverwege november blijven hangen. Je slaapt veel, maar wordt niet uitgerust wakker. Klinkt bekend? Dan is de kans best wel groot dat lichttherapie iets voor jou zou kunnen zijn. Licht als behandeling klinkt in eerste instantie een beetje zweverig. Een lamp op je bureau zetten en hopen dat je je beter voelt? Maar als je inzoomt op wat licht met je biologische klok doet, wordt het ineens behoorlijk logisch. Je hersenen reageren namelijk heel precies op licht - op het tijdstip, de kleur en de hoeveelheid. En dat kun je gericht inzetten als therapie. In deze gids duiken we in de wereld van lichttherapie: van winterdip tot hardnekkige slaapproblemen, van praktische tips tot valkuilen. Zonder hocus pocus, maar met wat de wetenschap er op dit moment over zegt. En ja, ook met eerlijke kanttekeningen, want lichttherapie is geen wonderlamp die alles oplost.
Stel je voor: je zit in hartje winter om 15.30 uur al in het schemerdonker, je hoofd voelt wattenachtig en je humeur is… nou ja, niet je beste versie. En dan zegt iemand: “Ga eens een half uurtje voor een speciale lamp zitten, dat helpt.” Klinkt bijna te simpel, toch? Lichttherapie is precies dat: gecontroleerd spelen met (kunst)daglicht om je biologische klok, stemming en slaap te sturen. Geen zweverig wellness-ding, maar een behandeling waar slaapcentra, psychiaters en huisartsen in Nederland en België steeds vaker mee werken. Van seizoensgebonden depressie tot hardnekkige slaapproblemen: het idee dat licht alleen iets is om bij te kunnen zien, is eigenlijk achterhaald. In dit artikel duiken we in hoe lichttherapie werkt, wanneer het zin heeft, hoe zo’n behandeling er in het echt uitziet en waar de valkuilen zitten. Met praktijkvoorbeelden, duidelijke uitleg en vooral: wat je wél en níet van zo’n lamp mag verwachten. Want nee, het is geen wondermiddel. Maar het kan best wel een gamechanger zijn als je al jaren tegen de winter, je wekker of je eigen vermoeidheid aan het vechten bent.
Stel je voor: je ligt in bed, doodmoe, maar je lijf staat nog “aan” alsof je net een sprint hebt getrokken. Je hart bonst, je gedachten racen en je ademhaling zit hoog in je borst. Slapen? Vergeet het maar. Veel mensen denken dan meteen aan stress, koffie of schermtijd. Klopt allemaal een beetje. Maar één ding wordt vaak over het hoofd gezien: hoe je ademt. En dat is jammer, want je adem is letterlijk de afstandsbediening van je zenuwstelsel. Adem je snel en oppervlakkig, dan gelooft je lichaam dat er gevaar is. Adem je rustig en laag in je buik, dan krijgt je brein het signaal: het is veilig, je mag ontspannen. Ademhalingstherapie draait precies daarom: leren hoe je weer zó gaat ademen dat je lichaam kan herstellen in plaats van constant in de overlevingsstand te staan. Niet zweverig, niet vaag, maar heel concreet en lichamelijk. In dit artikel neem ik je stap voor stap mee: wat er mis kan gaan met je ademhaling, hoe een ademtherapeut werkt, wat je zelf kunt oefenen en wanneer het slim is om hulp te zoeken.
Stel je voor: je ligt in bed, het is 23.30 uur, je bent doodmoe… en tóch ben je klaarwakker. Je draait, je zucht, je pakt je telefoon, je telt nog maar eens schapen. En hoe harder je probeert te slapen, hoe wakkerder je wordt. Herkenbaar? Dan is stimuluscontrole therapie misschien interessanter dan je denkt. We onderschatten vaak hoeveel onze gewoonten rondom slapen ons brein trainen. Je bed wordt ongemerkt een plek van piekeren, series kijken, mail checken, ruzies uitvechten of eindeloos scrollen. En dat brein van ons is best wel trouw: als het een paar keer heeft geleerd “bed = wakker liggen”, dan blijft het dat koppelen. Stimuluscontrole therapie draait precies dat proces om. In deze gids neem ik je stap voor stap mee door hoe stimuluscontrole werkt, hoe het er in de praktijk uitziet, en wat je kunt verwachten als je dit samen met een therapeut of zelf (met begeleiding) gaat toepassen. Geen magische oplossing, wel een heel praktische aanpak. En ja, soms ook best confronterend – maar op een goede manier.
Stel je voor: je stapt je bed in, en binnen een paar minuten voel je je lijf rustig worden. Je ogen worden zwaar, gedachten kabbelen wat door, maar zonder drama. Slapen voelt weer als vanzelf. Klinkt dat een beetje als een sprookje? Voor veel slechte slapers helaas wel. Als je al een tijd ligt te draaien, te piekeren of series ligt te bingen in bed, raakt je brein eigenlijk in de war. Het koppelt je bed niet meer aan slapen, maar aan wakker zijn. En daar komt stimuluscontrole therapie om de hoek kijken. Het is een relatief eenvoudige, maar behoorlijk directe aanpak uit de cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid, waarbij je je brein opnieuw traint: bed = slapen. Niet werken, niet scrollen, niet malen. In deze gids neem ik je stap voor stap mee door wat stimuluscontrole therapie inhoudt, hoe het er in de praktijk uitziet en wat je kunt verwachten. Geen zweverige tips, maar concreet gedrag: wat doe je wel, wat doe je niet, en vooral - hoe hou je dat vol als je om 03.00 uur wéér klaarwakker ligt te staren naar het plafond.
Stel je voor: je ligt eindelijk op de bank, telefoon weg, tv uit. In theorie is dit hét moment om te ontspannen. Maar in plaats daarvan begint je hoofd een soort to-do-lijst-marathon. Herkenbaar? Voor veel mensen is ontspannen bijna een soort werk geworden. Iets wat je óók nog moet kunnen. In therapie en behandeling zie ik hetzelfde terug: mensen die keihard hun best doen om te herstellen, maar vergeten hoe hun lichaam überhaupt nog moet ontspannen. Schouders standaard bij de oren, kaken op elkaar, ademhaling ergens halverwege de keel. En dan de vraag: "Kun je niet gewoon even rustig worden?" Ja, was het maar zo simpel. Ontspanningstechnieken zijn geen zweverige luxe. Ze zijn een praktische gereedschapskist voor je zenuwstelsel. In deze gids neem ik je stap voor stap mee langs technieken die in therapie veel gebruikt worden, wat ze doen in je lijf en hoofd, en hoe je ze kunt oefenen zonder dat het voelt als weer een extra taak op je lijst. Met echte voorbeelden uit de praktijk, en vooral: veel mildheid. Want ontspannen leren is geen wedstrijd.
Stel je voor: je ligt ’s avonds in bed, je bent doodmoe, maar je hoofd draait overuren. Je weet dat je “gewoon even moet ontspannen”, maar hoe harder je dat probeert, hoe onrustiger je wordt. Herkenbaar? Dan ben je echt niet de enige. In therapie kom ik dit patroon steeds weer tegen: mensen die denken dat ontspannen een soort aan/uit-knop is. Alsof je even op de bank gaat zitten, drie keer diep inademt en *hoppa*, je lijf is weer rustig. De realiteit is vaak een stuk weerbarstiger. Zeker als je al langere tijd stress, slaapproblemen, angstklachten of lichamelijke spanningen hebt. Ontspanningstechnieken zijn geen trucjes voor erbij, maar eerder kleine gereedschappen die je zenuwstelsel helpen om weer te schakelen van “overleven” naar “leven”. En dat kun je leren. Stap voor stap, zonder wierook, zonder zweverigheid, gewoon praktisch. In deze gids neem ik je mee langs verschillende ontspanningstechnieken die in behandelingen en therapie worden gebruikt, hoe ze werken, en vooral: hoe jij ze op een normale dag tussen werk, kinderen, files en volle agenda’s door kunt inzetten.
Stel je voor: je zit bij een psycholoog, je vertelt over stress, somberheid, concentratieproblemen... en niemand vraagt écht door naar je slaap. Hoe laat je naar bed gaat, hoe vaak je wakker wordt, hoeveel koffie je nodig hebt om de dag door te komen. Terwijl je lijf eigenlijk al de hele tijd aan het schreeuwen is: "Ik ben moe!". Slaap educatie is precies dat stukje behandeling waar veel mensen pas laat mee kennismaken. Het is geen zweverige praat over ‘beter je rust pakken’, maar heel concreet begrijpen hoe slaap werkt, wat je zelf kunt beïnvloeden en waar je beter vanaf kunt blijven. Het gaat over patronen, gewoontes en verwachtingen. En ja, ook over die telefoon in je hand om 23.47 uur. In therapie wordt slaap educatie steeds vaker ingezet bij klachten als angst, depressie, burn-out, chronische pijn en natuurlijk slapeloosheid. Want als je nacht een rommeltje is, wordt de dag dat meestal ook. In dit artikel neem ik je stap voor stap mee in hoe slaap educatie eruitziet, wat je er in de praktijk van merkt en waarom het veel meer is dan ‘een paar tips voor beter slapen’.
Stel je voor: je ligt in bed, klaarwakker, maar je lijf gedraagt zich alsof het nog midden in een nachtmerrie zit. Je hart jaagt, je spieren zijn gespannen, je gedachten schieten alle kanten op. De dag is nog niet eens begonnen en je bent al uitgeput. En dan zegt een therapeut tegen je: “Laten we eens iets proberen. Sluit je ogen. Stel je een plek voor waar je wél kunt ontspannen.” Klinkt een beetje zweverig misschien. Alsof je met ‘gewoon wat fantaseren’ jaren aan stress, slapeloze nachten of oude pijn kunt verzachten. Maar in therapie wordt juist steeds vaker gewerkt met gerichte imaginatie oefeningen: doelbewust gebruikmaken van je verbeeldingskracht om je brein andere routes aan te leren. Geen hocus pocus, maar heel concreet: wat je je levendig voorstelt, laat in je lichaam echte reacties zien. In deze tekst neem ik je mee in hoe dat werkt. Hoe imaginatie oefeningen worden ingezet in behandeling en therapie, van trauma tot slaapproblemen. En ook: hoe het is om zo’n oefening te doen als je denkt “ik kan helemaal niet visualiseren”. (Spoiler: dat denken veel meer mensen dan je zou zeggen.)