Altijd suffen overdag terwijl je toch slaapt - hoe kan dat?

Overdag suffen is niet gewoon “beetje moe”

Er is een verschil tussen een keer een inkakker om 16.00 uur en de hele dag het gevoel hebben dat je hoofd in watten zit. Dat laatste is wat veel mensen beschrijven als suffen overdag. Je bent niet per se direct in slaap aan het vallen, maar je voelt je:

• traag in je hoofd
• prikkelbaar of juist vlak
• vergeetachtig
• snel overprikkeld

Neem Iris, 34 jaar, kantoorbaan, twee jonge kinderen. Ze gaat rond 23.00 uur naar bed, staat om 7.00 uur op. Acht uur slaap, keurig volgens het boekje. Toch zit ze elke ochtend om 10.30 uur alweer gapend in een overleg en moet ze zich na de lunch door haar mails heen slepen. “Ik dacht serieus dat ik gewoon lui was,” zei ze, “tot ik merkte dat ik zelfs tijdens leuke dingen, zoals een borrel met vrienden, half zat te knikkebollen.”

Dat soort verhalen hoor je eigenlijk best wel vaak. En dan is de vraag: ligt het aan de slaap, aan de dag, aan je lijf, of aan alles tegelijk?

Waarom suffen overdag zo makkelijk wordt weggewoven

Waarom artsen dit vaak missen? Omdat je als patiënt zelf vaak binnenkomt met zinnen als: “Ja, ik ben gewoon een beetje moe” of “Het zal wel drukte zijn”. En eerlijk is eerlijk: de huisarts heeft tien minuten, jij bagatelliseert het zelf, en voor je het weet sta je weer buiten met het advies om “rustig aan te doen”.

Daar komt nog iets bij: in onze cultuur is moe zijn een soort standaard geworden. Iedereen is druk, iedereen klaagt over slaap. Dus als jij zegt dat je suf bent overdag, dan is de reactie vaak: “Ja, ik ook hoor.” Fijn voor het gevoel van saamhorigheid, maar minder fijn als er stiekem een slaapstoornis, een depressie, of een lichamelijk probleem achter zit.

Maar ik slaap toch genoeg uren, hoe kan ik dan zo suf zijn?

Hier komt de eerste belangrijke reality check: genoeg uren slapen betekent niet automatisch dat je goed slaapt. Je kunt acht uur in bed liggen en toch:

• vaak wakker worden zonder dat je het je goed herinnert
• oppervlakkig slapen zonder diepe slaap
• te weinig REM-slaap krijgen

Neem Bas, 42 jaar. Hij snurkt al jaren “gezellig”, volgens zijn partner. Overdag drinkt hij drie koppen koffie voor 11.00 uur om een beetje mens te worden. Hij dacht dat hij gewoon zwaar sliep. Tot zijn partner merkte dat hij af en toe even stopte met ademen in zijn slaap. Bleek dat hij slaapapneu had. Zijn suffigheid overdag was dus niet luiheid, maar letterlijk zuurstoftekort en verstoorde nachten.

Dat is meteen een belangrijke les: suffen overdag is vaak een symptoom, geen karaktertrek.

De meest voorkomende oorzaken van dat suffe daggevoel

Laten we het niet te medisch droog maken, maar wel eerlijk. Er zijn een paar groepen oorzaken die heel vaak voorbij komen.

1. Je slaapritme is eigenlijk overal en nergens

Onregelmatige bedtijden, in het weekend laat naar bed en uitslapen, doordeweeks vroeg op. Je biologische klok raakt daar behoorlijk van in de war. Je kunt dan technisch genoeg uren slapen, maar op een tijdstip dat niet bij jouw interne ritme past.

Veel mensen die suffen overdag, vertellen dat ze:

• doordeweeks om 6.30 uur op moeten
• in het weekend pas om 2.00 uur naar bed gaan
• op zondag tot 11.00 uur slapen

Je lijf denkt dan elke maandag dat je een soort mini-jetlag hebt. En ja, dan loop je achter de feiten aan.

2. Je nacht is onrustiger dan je denkt

Je wordt misschien niet altijd bewust wakker, maar je slaap kan wel continu verstoord worden. Door:

• snurken of slaapapneu
• pijnklachten
• nachtelijk piekeren
• kinderen die je wakker maken

Die kleine onderbrekingen stapelen zich op. Je haalt je diepe slaap niet lekker, en dat voel je overdag als sloomheid, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

3. Je hoofd draait overuren

Stress, zorgen, perfectionisme, een volle agenda: het zijn klassieke boosdoeners. Je valt misschien wel in slaap, maar de kwaliteit van je slaap is minder. Je ligt lichter, wordt sneller wakker, droomt onrustig.

Veel mensen met burn-outklachten beschrijven het alsof hun brein “nooit uit” staat. Overdag suffen ze, maar ’s avonds zijn ze ineens weer klaarwakker. Heel frustrerend, maar ook een signaal dat het systeem overbelast is.

4. Lichamelijke oorzaken die makkelijk over het hoofd worden gezien

Denk aan:

• bloedarmoede
• schildklierproblemen
• vitamine B12- of D-tekort
• bijwerkingen van medicijnen

Dat zijn dingen die je niet zelf kunt “wegwillen”. Daar is bloedonderzoek voor nodig. Op sites als Thuisarts en het RIVM kun je meer lezen over oorzaken van moeheid en wanneer je naar de huisarts moet.

5. Echte slaapstoornissen

Behalve slaapapneu zijn er ook andere slaapstoornissen die overdag suffen geven, zoals narcolepsie of een verstoord waak-slaapritme. Minder vaak voorkomend, maar als je al lang rondloopt met ernstige slaperigheid overdag, mag dit echt onderzocht worden. De Hersenstichting heeft hierover begrijpelijke info.

Wanneer is suffen overdag nog “normaal” en wanneer niet meer?

Een keer een rotdag hebben is normaal. Een paar weken druk op je werk en wat minder scherp zijn, ook. Maar er zijn een paar rode vlaggen waar je niet te lang overheen moet stappen.

Let bijvoorbeeld op als je:

• in vergaderingen of tijdens gesprekken moeite hebt om je ogen open te houden
• regelmatig bijna in slaap valt in de trein, bus of auto (als bestuurder is dit natuurlijk echt gevaarlijk)
• fouten maakt op werk of studie omdat je je niet kunt concentreren
• geen energie meer hebt voor leuke dingen na werk of school
• merkt dat je humeur structureel slechter wordt

Neem Samira, 29 jaar, verpleegkundige. Ze werkte onregelmatige diensten en dacht dat haar suffigheid erbij hoorde. Tot ze bijna in slaap viel achter het stuur na een nachtdienst. Dat was haar wake-upcall (pun intended) om haar slaap serieus te nemen en met haar leidinggevende te kijken naar haar rooster.

Als je functioneren eronder lijdt, is het niet meer “gewoon een beetje moe”.

Waarom alleen meer koffie eigenlijk niet de oplossing is

We doen het allemaal: je voelt je sloom, dus je pakt koffie, energydrink, cola. En ja, dat helpt even. Maar cafeïne maskeert vooral het probleem. Je lost er niets mee op.

Sterker nog, als je laat op de dag nog veel cafeïne binnenkrijgt, slaap je ’s nachts weer slechter. En zo draai je in een vicieuze cirkel:

suf overdag → meer cafeïne → slechter slapen → nóg suffer → nog meer cafeïne.

Doorbreken van die cirkel voelt in het begin even als afkicken, maar veel mensen merken binnen een week al verschil als ze na 14.00 uur geen cafeïne meer nemen.

Kleine veranderingen die verrassend veel kunnen doen

Je hoeft je leven niet meteen volledig om te gooien. Soms zit de winst in relatief kleine aanpassingen.

Speel met je ritme, maar doe het consequent

Probeer eens twee weken lang:

• ongeveer op dezelfde tijd naar bed te gaan
• elke dag rond hetzelfde tijdstip op te staan, ook in het weekend (mag een uurtje verschil zijn, maar geen vier)

Veel mensen merken dat ze na een paar dagen al iets minder “jetlag” voelen op maandag. Je biologische klok houdt namelijk van voorspelbaarheid.

Kijk eerlijk naar je avond

Hoe ziet je laatste uur voor het slapengaan eruit? Veel mensen liggen nog met hun telefoon in bed, checken mail, scrollen door nieuws of social media. Je hoofd krijgt dan het signaal: actie, informatie, prikkels.

Een rustiger avondritueel helpt je slaapkwaliteit. Denk aan:

• schermen wegleggen het laatste half uur
• lichten wat dimmen
• iets doen wat je hoofd tot rust brengt (lezen, warm douchen, rustig opruimen)

Niet heel spannend, wel effectief.

Beweeg overdag, maar niet te laat knetterfanatiek

Regelmatig bewegen helpt je slaap. Maar een fanatieke HIIT-sessie om 22.00 uur kan je lijf juist wakker houden. Probeer intensief sporten vooral overdag of aan het begin van de avond te doen.

Een dagelijkse wandeling buiten, liefst in de ochtend, helpt je biologische klok ook. Daglicht is eigenlijk je sterkste “wekker”.

Let op je middagdutjes

Een powernap kan heerlijk zijn. Maar als je elke dag anderhalf uur op de bank in slaap valt, is dat een signaal dat je nacht niet goed herstelt. Korte dutjes van maximaal 20 minuten, vóór 15.00 uur, zijn meestal prima. Langer en later dutten kan je nacht juist verstoren.

Wanneer is het tijd om naar de huisarts te gaan?

Even heel concreet: trek aan de bel als je:

• al langer dan een maand bijna elke dag suf en slaperig bent
• merkt dat je functioneren op werk, school of thuis eronder lijdt
• bijna in slaap valt in situaties waar dat echt niet hoort (achter het stuur, tijdens gesprekken, tijdens eten)
• naast suffen ook andere klachten hebt, zoals kortademigheid, hartkloppingen, veel afvallen of juist aankomen, somberheid

Schrijf een paar dagen tot een week op hoe je slaapt en hoe je je overdag voelt. Hoe laat naar bed, hoe vaak wakker, hoeveel cafeïne, dutjes ja/nee. Dat helpt je huisarts enorm om mee te denken.

Op Thuisarts vind je trouwens goede informatie over verschillende slaapproblemen en wat je zelf kunt doen.

“Maar wat als ze niets vinden?”

Die angst hoor ik vaak: “Straks is er niks aan de hand en stel ik me gewoon aan.”

Eerlijk? Liever dat er niks ernstigs wordt gevonden en je samen met je huisarts naar leefstijl, stress en slaappatroon kijkt, dan dat je nog jaren doorloopt met een probleem dat wél behandelbaar is. Suffen overdag hoort niet bij “gewoon volwassen zijn”. Het is een signaal dat je serieus mag nemen.

En stel dat er wél iets uitkomt - bijvoorbeeld slaapapneu, een schildklierprobleem of een depressie - dan ben je er op tijd bij. Er zijn behandelingen, er is hulp, je hoeft niet te blijven rondlopen in die halve slaapstand.

Een mildere kijk op jezelf

Misschien wel het belangrijkste punt: stop met jezelf wegzetten als lui, ongezond of zwak omdat je overdag suf bent. Je lijf probeert je iets te vertellen. In plaats van jezelf af te straffen (“kom op, stel je niet aan”), kun je ook denken: oké, blijkbaar klopt er iets niet, wat kan ik onderzoeken of veranderen?

Neem jezelf net zo serieus als je een kind, partner of vriend zou nemen die dit vertelt. Als jouw kind elke dag suf en prikkelbaar is, denk je ook niet: “Ja joh, hoort erbij.” Dan ga je kijken wat erachter zit.

Samenvattend, zonder wollige taal

Suffen overdag is:

• vaker een signaal dan een karaktertrek
• niet opgelost met alleen meer koffie
• vaak te verbeteren met een beter ritme, minder avondprikkels en meer daglicht en beweging
• soms een teken van iets medisch, waarvoor je echt naar de huisarts mag

Je hoeft niet te accepteren dat je dagen half slapend doorkomt. Met wat speurwerk naar je slaap, je ritme en je gezondheid kun je al een heel eind komen. En als je vastloopt: je huisarts, een slaapcentrum of bijvoorbeeld een gespecialiseerd slaapinstituut kan met je meekijken. Op sites als Slaapinstituut en Gezondheidsnet kun je alvast rustig verder lezen.

En misschien is dat wel de eerste stap: niet meer zeggen “ik ben gewoon altijd moe”, maar “ik ben moe, en ik ga uitzoeken waarom”. Dat is een wereld van verschil.

Veelgestelde vragen over suffen overdag

Is suffen overdag hetzelfde als slaperigheid?

Niet helemaal. Slaperigheid is dat gevoel dat je echt je ogen niet meer open kunt houden en zo in slaap zou vallen. Suffen is vaak meer een waas in je hoofd: traag, duf, niet scherp. Ze gaan wel vaak samen voor, zeker als je nachtrust al langer niet goed is.

Helpt uitslapen in het weekend tegen suffen doordeweeks?

Op korte termijn voelt het misschien fijn, maar als je in het weekend veel later naar bed gaat en veel later opstaat, raakt je biologische klok in de war. Dat kan je suffigheid doordeweeks juist verergeren. Beter is het om je slaaptijden redelijk gelijk te houden en doordeweeks al aan betere slaap te werken.

Kan suffen overdag door een depressie komen?

Ja, dat kan. Bij een depressie zie je vaak vermoeidheid, traag denken, weinig energie en soms ook verstoorde slaap. Je hoeft je niet per se heel verdrietig te voelen; vlak of leeg voelen komt ook veel voor. Als je naast suffen ook merkt dat je nergens meer zin in hebt, minder geniet en somber denkt, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken.

Is een powernap overdag goed of juist slecht?

Een korte powernap van ongeveer 10 tot 20 minuten, liefst vóór 15.00 uur, kan helpen om je even frisser te voelen zonder je nacht te verstoren. Val je elke dag lange tijd in slaap overdag, dan is dat eerder een signaal dat er iets mis is met je nacht of je gezondheid.

Wanneer moet ik me echt zorgen maken?

Als je overdag bijna in slaap valt in gevaarlijke situaties (zoals in het verkeer), als je suffigheid al weken tot maanden aanhoudt en je dagelijks functioneren belemmert, of als je er andere klachten bij hebt zoals kortademigheid, hartkloppingen, flinke stemmingswisselingen of onverklaarbaar gewichtsverlies of -toename. Dan is het tijd om snel met je huisarts te praten.